Green Orange Blue
Select the search type
 
  • Site
  • Web
Search

Chi tiết tin tức

Kỹ thuật trồng, nhân giống cây Đảng sâm
Người đăng: Hồ Thị Huyền Trân .Ngày đăng: 12/07/2021 10:27 .Lượt xem: 185 lượt.
Đảng sâm (hay còn gọi là Đẳng sâm) có tên khoa học là Codonopsis javanica (Blume) Hook.f. et Thoms. là loại cây dược liệu được người dân phát triển trồng tại các huyện miền núi tỉnh Quảng Nam. Hiện nay Đảng sâm là loại cây góp phần quan trọng trong việc xóa đói giảm nghèo, tạo thu nhập ổn định và từng bước nâng cao đời sống cho người dân vùng cao của tỉnh.


Loài cây mang nhiều công dụng

- Với thành phần giàu vitamin và khoáng chất, Đảng sâm cung cấp rất nhiều năng lượng cho cơ thể, giúp bồi bổ sức khoẻ, hỗ trợ tăng cân, chống mệt mỏi, rất tốt cho những người gầy yếu, mới ốm dậy.

-  Tăng số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, làm giảm số lượng bạch cầu. Tăng cường độ co bóp của tim, tăng lượng máu cho não, chân và nội tạng.

- Hàm lượng saponin có trong Đảng sâm giúp bảo vệ hệ tuần hoàn của cơ thể khỏi sự tấn công của các cholesterol xấu, hạn chế mắc bệnh xơ vữa động mạch, máu nhiễm mỡ.

- Ngoài ra, Đảng sâm có tác dụng hạ huyết áp, tăng cường miễn dịch của cơ thể, kháng viêm, hóa đàm, giảm ho, kháng khuẩn…Sử dụng Đảng sâm thường xuyên giúp hệ miễn dịch của cơ thể hoạt động tốt hơn, hạn chế sự tấn công của các virus gây bệnh giúp cơ thể sẽ khoẻ mạnh và ít ốm vặt hơn.





Cán bộ khuyến nông tỉnh hướng dẫn kỹ thuật trồng và thu hoạch Đẳng Sâm
tại xã biên giới Ch - ơm, huyện Tây Giang



Về đặc điểm sinh vật học và phân bố

Đẳng sâm là loại cây thân leo, sống nhiều năm. Rễ hình trụ dài, đường kính trung bình 1 - 1,7 cm, đầu rễ phình to, nhỏ về phía đuôi; khi tươi màu trắng, phơi khô rễ có màu vàng, có nếp nhăn. Lá mọc đối có khi mọc cách hay hơi vòng, phiến lá hình tim hay hình trứng rộng, gốc lá hình tim mép nguyên hay hơi lượn sóng hoặc có răng cưa, mặt trên màu xanh nhạt, mặt dưới màu trắng nhạt. Hoa màu xanh nhạt, mọc riêng lẻ ở kẽ nách lá, có cuống dài 2 - 6 cm, đài tràng hình chuông, gồm 5 phiến hẹp, 5 cánh có vân màu tím ở miệng, lúc sắp rụng trở thành màu vàng nhạt, chia làm 5 thùy, có 5 nhị, chỉ nhụy hơi dẹt, bao phấn đính gốc. Bầu 5 ô, quả nang, phía trên có một núm nhỏ hình nón, khi chín có màu tím đỏ. Ra hoa vào tháng 7 - 8, có quả vào tháng 9 - 10.

Cây sinh trưởng, phát triển thuận lợi trên đất nhiều mùn, giàu dinh dưỡng, tầng đất dày, tơi xốp. Nhiệt độ thích hợp từ 18 - 25oC, độ cao 900 - 1.500 m. Độ dốc dưới 250 (thích hợp dưới 100) và lượng mưa trung bình 1.200 - 1.500 mm.

Về kỹ thuật nhân giống cây Đảng sâm

* Nhân giống

Đảng sâm được nhân giống bằng hạt, bằng đầu mầm, nuôi cấy mô. Trong đó nhân giống bằng hạt là phương pháp nhân giống phổ biến hiện nay, với hệ số nhân giống tương đối cao và chi phí sản xuất cây giống thấp.

* Yêu cầu vườn ươm giống

- Chế độ ánh sáng: Cây con ưa râm mát; vườn gieo hạt nên làm mái che bằng lưới nylon để tránh mưa lớn, nắng gắt.

- Chế độ nước và ẩm độ: Thích hợp với ẩm độ từ 80 - 90%; đất trong vườn ươm phải có độ tơi xốp, chủ động tưới tiêu.

* Kỹ thuật ươm hạt, tạo cây con

Chọn quả giống ở những cây đã được 3 năm tuổi trở lên. Hái những quả có vỏ màu vàng nhạt, hạt màu đen, đem về phơi cho nứt vỏ để lấy hạt. Chọn hạt già, không sâu bệnh, không lẫn tạp chất. Hạt thu được phải đem trồng ngay năm sau, nếu để chậm sẽ mất khả năng mọc, hoặc tỷ lệ mọc sẽ giảm.

Thời vụ gieo ươm: Gieo hạt tháng 9,10, trồng tháng 2 - 4 năm sau; hoặc gieo hạt tháng 2,3, trồng tháng 6 - 8.

Ủ hạt giống: Hạt giống được ủ trong túi vải ẩm, theo dõi đến khi hạt nhú mầm rồi đem đi gieo trồng.

Chuẩn bị bầu đất: Dùng túi bầu PE kích thước 7 x 12 cm đựng hỗn hợp ruột bầu; thành phần ruột bầu gồm 80% đất tầng AB + 20% phân hữu cơ đã hoai. Đất làm ruột bầu được đập, sàng nhỏ, trộn đều với phân và tiến hành đóng bầu. Bầu đất đóng xong được xếp đứng, thẳng hàng theo từng luống có chiều rộng 0,8 - 1 m, chiều dài tùy ý, khoảng cách giữa 2 luống là 0,4 m.

Gieo hạt: Trước khi gieo hạt, bầu đất phải được tưới nước đủ ẩm trước đó 1 ngày. Chọn những hạt nhú mầm, dùng que vót nhọn một đầu tạo lỗ giữa bầu sâu 1 - 1,5 cm rồi gieo hạt vào, mỗi bầu gieo từ 1 - 2 hạt. Gieo hạt xong phủ một lớp đất dày khoảng 1 - 2 cm, trên cùng phủ rơm, rạ. Hàng ngày tưới nước, khi cây mọc được 60% trở lên thì bỏ rơm rạ. Thời gian hạt mọc thường 5 - 10 ngày.

Chăm sóc cây con: Đảng sâm là cây thân leo nên phải cắm que làm giá thể. Thường xuyên làm sạch cỏ, xới xáo nhất là thời kỳ cây còn nhỏ, chưa leo. Đồng thời, bón thúc bằng phân hữu cơ hoai mục ủ cùng với chế phẩm Trichoderma. Giai đoạn mới mọc, cây rất yếu, cần phải có mái che bằng bạt (màu trắng) để tránh mưa trực tiếp lên cây, gây dập cây.

Phòng trừ sâu bệnh: Cây con ở giai đoạn vườn ươm phải thường xuyên theo dõi, kiểm tra sâu, bệnh để xử lý kịp thời (sâu có thể bắt bằng tay; cách ly cây bệnh, nhổ bỏ, tiêu hủy, xử lý vôi…).

* Tiêu chuẩn cây con xuất vườn

Cây con được huấn luyện trong vườn ươm cho tới khi cây có chiều cao từ 15 - 20cm, cây xanh đẹp có từ 3 - 5 cặp lá, không sâu bệnh, tán lá đều là đủ tiêu chuẩn đem trồng.


Vườn nhân giống cây Đảng sâm tại huyện Nam Trà My, Quảng Nam.

Về kỹ thuật trồng và chăm sóc

* Thời vụ trồng

Có thể trồng quanh năm trừ những tháng quá nắng nóng hoặc quá rét nhưng thời gian thích hợp nhất để trồng là tháng 2 - 4 và tháng 8 - 9.

* Mật độ trồng

- Khoảng cách trồng thuần: Nhiều nơi trồng thuần với mật độ rất dày (trên 25.000 cây/ha). Tuy nhiên, trong điều kiện hầu hết đất nương rẫy của miền núi Quảng Nam có độ dốc cao; trồng thưa với mật độ khoảng 7.000 - 10.000 cây/ha, khoảng cách 1,2 - 1,4 m (hàng cách hàng) × 0,8 - 1 m (cây cách cây) /cây, trồng xen ngô giữa 2 hàng Đảng sâm trong năm đầu, thu hoạch quả để lại thân ngô làm choái leo cho Đảng sâm.

- Mật độ trồng dưới tán rừng: Trồng theo khoảng cách trên với phần diện tích có thể khai thác dưới tán rừng.

* Cách trồng

- Trồng thuần

+ Trồng từng hốc: Khi trồng trên đất đồi núi dốc, đất lẫn đá, không cần phải làm đất, sau khi dọn cỏ, dùng xẻng đào hốc có đường kính khoảng 20 cm, sâu khoảng 20 - 25 cm. Sau đó, trồng cây đã ươm vào, mỗi cây một hốc, ấn chặt đất xung quanh gốc, vun đất tạo thành vồng có rãnh thoát nước xung quanh.

 + Trồng trên diện tích lớn: Lên luống cao 15 - 20 cm theo đường đồng mức và rạch rãnh ngang luống sâu khoảng 15 cm, đặt cây đã ươm vào trồng, lấp đất mỏng, ấn chặt đất quanh gốc.

- Trồng xen dưới tán rừng

+ Chọn loại rừng tự nhiên nghèo, rừng phục hồi sau nương rẫy, vườn nhà có tán thưa, độ tàn che dưới 50%.

+ Sau khi dọn­­­­­ thực bì, tiến hành đào hốc có đường kính khoảng 20 cm, sâu khoảng 15 - 20 cm. Sau đó, trồng cây đã ươm vào.

+ Sau khi trồng, cần ấn chặt đất xung quanh gốc cây, vun đất tạo thành vồng có rãnh thoát nước xung quanh, phủ một lớp lá cây hoặc thảm mục của rừng lên trên bề mặt luống để giữ ẩm.

* Chăm sóc

- Bón lót trước khi trồng 1kg phân hữu cơ hoai mục/hốc.

- Vun gốc: Đảng sâm là cây dây leo, để cây phát triển tốt, cần cắm choái hoặc trồng ngô, sắn để lại thân cho cây leo, tiến hành vun gốc để tăng năng suất củ. Chia làm 2 thời điểm:

+ Vun gốc lần 1, kết hợp làm cỏ vào thời điểm sau trồng khoảng 3 tháng.

+ Vun gốc lần 2, kết hợp làm cỏ vào thời điểm sau trồng 6 tháng.

* Quản lý dịch, bệnh hại

- Để quản lý dịch, bệnh hại đảm bảo năng suất đồng thời đảm bảo chất lượng dược liệu chỉ sử dụng các biện pháp thủ công, có thể sử dụng thêm các chế phẩm có nguồn gốc sinh học để quản lý dịch hại, chú trọng các loại dịch, bệnh sau:

- Bệnh cháy lá, thối vàng: Bệnh do nấm Fusarium. sp gây nên, thường vết bệnh xuất hiện trên chóp lá và gây cháy từ chóp lá xuống. Nếu bệnh phát triển mạnh, nấm tấn công vào nách lá, xuống củ, trên củ có vết màu nâu, phần củ nhăn nheo và tóp lại có phủ lớp tơ màu trắng làm chết cả cây.

- Bệnh thối củ, thối xanh: Bệnh do vi khuẩn lưu tồn trong đất, nước hoặc côn trùng gây ra. Cây đang xanh bỗng héo đột ngột vào giữa trưa, có tươi lại vào lúc chiều mát và chết rất nhanh, thân bị nhũn nước, tách rời củ và có màu sậm, khi nhổ lên, đỉnh sinh trưởng có nước màu đục và có mùi hôi đặc trưng. Do đặc điểm bệnh lây lan nhanh, rất khó phòng trừ và gây tổn thất lớn, nên đối với những vùng hay bị bệnh, ngay từ khi làm đất cần bón lót vôi, tạo rãnh thoát nước tốt, không trồng mật độ quá dày.

 Để hạn chế các loại bệnh trên, khuyến cáo sử dụng chế phẩm sinh học Trichoderma trộn với phân hữu cơ hoai mục để bón; cây bị bệnh chết cần nhổ bỏ tiêu hủy và dùng vôi để xử lý.

          * Thu hoạch

Sau trồng 2 năm là có thể thu hoạch. Thu củ vào mùa Thu Đông, lúc cây đã úa vàng, rụng lá hoặc tới đầu mùa Xuân năm sau lúc cây chưa đâm chồi nảy lộc là có thể thu hoạch, lúc này cho hoạt chất tốt nhất, sản lượng cao.


Nguồn tin: Sở Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam
[Trở về]
Các tin mới hơn:
Hướng dẫn kỹ thuật bảo trì, bảo dưỡng hệ thống tưới nước nhỏ giọt
BÓN PHÂN CHO CÂY TRỒNG: “Những điều cần lưu ý”
Kỹ thuật chăm sóc vườn cây ăn quả có múi sau thu hoạch
Các tin cũ hơn:
KỸ THUẬT TRỒNG HOA THIÊN LÝ
KỸ THUẬT SỬ DỤNG CHẾ PHẨM VI SINH ĐỂ SẢN XUẤT PHÂN HỮU CƠ TẠI CHỖ
PHÒNG TRỪ SÂU ĐỤC THÂN HẠI NGÔ
Thời tiết ảnh hưởng việc bón phân ra sao?
Một số biện pháp phòng trừ dịch hại cho cây hồ tiêu đầu mùa mưa
kỹ thuật trồng xen canh cây bắp lai xen với cây lạc trên đất lúa chuyển đổi
Trồng đậu phụng trên đất lúa lãi ròng gần 21 triệu đồng/ha
Bón phân dúi sâu cho lúa: Đôi điều suy ngẫm
Kỹ thuật trồng thanh long ruột đỏ
Rau VietGAP bí đầu ra
    
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10  
    

Liên kết Web

Chuyên đề khuyến nông


    Lượt truy cập

    Tổng số lượt truy cập

    00002830160

    Lượt trong ngày
    476